SỐT CO GIẬT

Chỉ cần nhắc đến “co giật”, hầu hết các bậc cha mẹ đều hoang mang, sợ hãi; và thường không đủ bình tĩnh để ứng phó khi tình huống đó xảy ra với con mình. Co giật ở trẻ em có rất nhiều nguyên nhân, và nguyên nhân thường gặp nhất là sốt co giật (hay co giật do sốt). Vậy sốt co giật có nguy hiểm không? Và xử lý như thế nào? Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi sẽ chia sẻ những thông tin cần lưu ý, giúp bạn hiểu và có những bước xử lý thích hợp tại nhà khi bé co giật; còn việc kết luận có phải bé thực sự bị sốt co giật hay do nguyên nhân khác, chúng tôi nhấn mạnh ngay là bạn phải đưa bé đến bệnh viện để kiểm tra.

Sốt co giật là gì?

Là cơn co giật được kích hoạt bởi sốt (nhiệt độ hậu môn ≥ 38ºC), thường xảy ra ở bé từ 3 tháng đến 5 tuổi (thường nhất là giai đoạn 12 – 18 tháng tuổi), khi mắc một bệnh thông thường như cảm lạnh, cúm, viêm tai…

Làm thế nào để nhận biết sốt co giật? 

Khi bé bị sốt (thường cao, ≥ 39^oC), bạn thấy bé đột ngột mất ý thức, có thể mất kiểm soát tư thế, co cứng cơ, cắn chặt răng, co giật cơ theo nhịp toàn thân. Sốt co giật thường không kéo dài quá 1 – 2 phút, dù đôi khi có thể kéo dài đến 15 phút. Sau cơn, bé có thể hơi lừ đừ hay buồn ngủ trong vòng dưới 15 phút.

Sốt co giật có tái phát không?

Chúng tôi nhận được rất nhiều chia sẻ về việc các bạn lo lắng không biết mỗi lần bị sốt, con mình sẽ lại co giật nữa hay không. Bạn cần lưu ý rằng sốt co giật tái phát không nhất thiết xảy ra ở cùng nhiệt độ với cơn đầu tiên; và cũng không có nghĩa là trẻ đều sẽ co giật mỗi lần bị sốt.

Dù nguy cơ tái phát chung của sốt co giật khá cao 30 – 35%, nhưng các trẻ bị tái phát thường có một trong các yếu tố sau:

• Sốt co giật khởi phát sớm (< 15 tháng).
• Nhiệt độ gây sốt co giật thấp.
• Thời gian từ lúc sốt đến khi bắt đầu co giật ngắn (< 1 giờ).
• Thường xuyên bị sốt.
• Những người có quan hệ huyết thống cấp I (cha mẹ, anh chị em) cũng bị sốt co giật.

Sốt co giật có thực sự đáng sợ?       

Bạn thân mến, sốt co giật thực ra là lành tính và có dự hậu tốt. Cơn co giật thường tự hết, và không để lại di chứng về sau. Trí thông minh và sự phát triển của não bộ không bị ảnh hưởng bởi sốt co giật đâu bạn, ngay cả khi có những cơn tái phát.

Bé của bạn có một cơn co giật do sốt cao không có nghĩa là bé bị động kinh. Động kinh là một bệnh lý hoàn toàn khác biệt, là rối loạn đặc trưng bởi cơn co giật tái phát mà không được kích hoạt bởi sốt.

Cần làm gì khi bé bị sốt co giật?

Khi sốt co giật xuất hiện, việc đáng lo ngại nhất là bé có thể hít sặc những thứ đang có trong miệng (sữa, thức ăn, đồ chơi,…) gây ngạt, hay cắn vào lưỡi. Do đó, bạn hãy thật bình tĩnh để có thể giúp bé theo các bước sau:

• Gọi người giúp đỡ
• Đặt bé nằm xuống nơi rộng rãi và an toàn, nghiêng sang một bên

• Dùng 1 vật cứng (muỗng, que đè lưỡi, …) quấn khăn xung quanh, chèn giữa 2 hàm răng để tránh cắn lưỡi, và để móc những thứ đang có trong miệng chảy ra ngoài. Không được cho bất kỳ vật gì vào miệng bé (ví dụ: vắt chanh, hay bỏ quả chanh vào miệng bé; vì những vật này có thể gây hít sặc hay tắc đường thở của bé)
• Không đè bé hoặc cố dùng sức kềm cơn giật.
• Phải bình tĩnh quan sát và theo dõi đồng hồ, nếu cơn co giật kéo dài quá 5 phút cần được đưa đi cấp cứu ở cơ quan y tế gần nhất.
• Hạ sốt đúng cách
• Cần đưa bé đến bệnh viện ngay để loại trừ các nguyên nhân khác gây sốt co giật (đặc biệt trẻ dưới 12 tháng). Trước khi chẩn đoán co giật do sốt, các bác sĩ sẽ kiểm tra để chắc chắn rằng các cơn co giật không được gây ra bởi một bệnh lý tiềm ẩn nào khác. Ví dụ, viêm não, viêm màng não có thể gây ra cả sốt và co giật trông giống như sốt co giật …

Hiện nay, việc dùng thuốc ngừa cơn co giật hằng ngày cho bé bị sốt co giật không được khuyến cáo. Khi bé của bạn bị sốt, hãy chăm sóc thật đúng cách (xem bài “Nên làm gì khi bé sốt“), trang bị cho mình những hiểu biết đúng đắn về sốt co giật để giảm bớt những hoang mang, lo lắng. Hãy tỉnh táo để giúp con trẻ xử lý thật tốt tình huống này bạn nhé!

TS. BS. Phạm Diệp Thùy Dương – BS. Đào Nguyễn Phương Linh

Từ khóa liên quan: sốt, sốt co giật, tái phát, viêm màng não, viêm não, động kinh