BÉ & PHƯƠNG TIỆN TRUYỀN THÔNG

Các phương tiện truyền thông có mặt ở khắp nơi đang liên tục thu hút sự chú ý của bé yêu của bạn. TV, máy vi tính, Ipad, điện thoại di động,… và/hoặc đĩa nhạc, phim thiếu nhi có thể trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống của bé và sẽ cho bé nhiều bài học – cả tích cực lẫn tiêu cực.

LỢI ÍCH

Cùng với việc phát triển kỹ năng nói, từ 2 tuổi trở lên, bé có thể tích lũy được một số kiến thức từ những chương trình truyền hình có tính chất giáo dục như Mười vạn câu hỏi vì sao, Vườn cổ tích, Hát cùng siêu chíp,… hay các chương trình về thiên nhiên trên kênh Du lịch và khám phá, Discovery,… Những chương trình này có thể giúp bé yêu làm quen với động vật, các chữ cái, con số, các bài hát, điệu múa và cả kinh nghiệm sống nữa. Tuy nhiên, hãy nhớ là giáo dục truyền hình, dù có thể làm phong phú cuộc sống của bé, cũng không thể thay thế hoàn toàn việc đọc sách, chơi đùa, và trực tiếp giải quyết các vấn đề thực tế đâu bạn nhé!

TÁC HẠI

Não bộ của bé phát triển đặc biệt nhanh trong những năm đầu đời, và đây là giai đoạn bé hình thành nhân cách, tư duy, ngôn ngữ cũng như các kỹ năng ứng xử, giao tiếp với xã hội. Các phương tiện truyền thông sẽ chiếm mất khoảng thời gian lẽ ra bé dùng để chơi đùa với bạn bè, khám phá thiên nhiên, để học giao tiếp và ứng xử với các tình huống thực trong cuộc sống. Đặc biệt, xem TV, phim ảnh là thụ động, nó tước mất của bé cơ hội để trao đổi giữa người với người để phát triển ngôn ngữ, kỹ năng giao tiếp, óc sáng tạo, trí tưởng tượng, khả năng phán xét và kỹ năng tích luỹ kinh nghiệm. Thực tế, rất nhiều bé đã 2-3 tuổi mà không vẫn chưa biết nói hay bị rối loạn ngôn ngữ vì xem TV quá nhiều đấy bạn! ☹️

Một số chương trình TV, game mang đến nhiều thông điệp tiêu cực. Thường xuyên thấy Tom và Jerry đánh nhau, hại nhau …, bé sẽ quen với việc cư xử một cách hung hăng, bạo lực Bé sẽ gặp khó khăn để phân biệt giữa “người tốt” và “người xấu”, vì “người tốt” trong phim cũng làm nhiều hành động bạo lực “để bảo vệ cái tốt”… Bé có thể có rối loạn hành vi, sợ ma, gặp ác mộng, khó ngủ, hay bị ám ảnh rằng cuộc sống luôn đầy những nguy hiểm chực chờ .

Qua các phương tiện này, bé cũng dễ dàng thấy các chi tiết liên quan đến tình cảm trai gái, tình dục, ma túy, thuốc lá, rượu,… khi còn quá nhỏ. Bé cũng sẽ có nhiều cơ hội tiếp xúc với các chương trình quảng cáo của rất nhiều sản phẩm, nên có thể vòi vĩnh bạn để mua những món đồ mới (nhất là để được khuyến mãi!); hay nghiêm trọng hơn, là nhận thức thiên lệch về những giá trị của cuộc sống (thích làm người nổi tiếng, mơ làm hoa hậu,…) . Một hậu quả nghiêm trọng mà bạn đã biết là tình trạng nghiện game ở rất nhiều thanh thiếu niên, gây những tác hại hết sức ghê gớm…

Bạn có thấy quá nhiều trẻ em ngày nay phải đeo kính không? Các thiết bị điện tử là thủ phạm trong phần lớn trường hợp đấy bạn, khi bé phải liên tục tập trung cao độ trong một khoảng cách quá gần và ánh sáng tương phản mạnh.

Tôi cũng từng khám 1 bé gái chỉ mới 28 tháng, được bố đưa đến vì 2 ngón tay cái luôn ở trong trạng thái gập, không duỗi ra được do thường xuyên chơi trò chơi điện tử (!).

Ngoài ra, trẻ sử dụng nhiều các thiết bị điện tử dễ béo phì hơn, chậm phát triển chiều cao hơn do ít hoạt động thể chất; và hay thường ăn vặt trong thời gian sử dụng các thiết bị này (xem thêm bài Giúp bé cao hơn http://bs-thuy-duong.com/lam-sao-cho-be-cao-hon/ ).

BẠN CÓ THỂ LÀM GÌ CHO BÉ ĐÂY ???

Điều quan trọng là giúp bé sử dụng những phương tiện truyền thông một cách khôn ngoan nhất, để nhận lợi ích và tránh tác hại. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (American Academy of Pediatrics – AAP) phản đối việc xem TV ở trẻ em DƯỚI 2 TUỔI, và khuyến cáo trẻ trên 2 tuổi chỉ nên xem các chương trình truyền hình bổ ích từ 1-2 GIỜ MỘT NGÀY – đương nhiên áp dụng cho cả TV, game và Internet (trừ trường hợp phải giải quyết các bài tập trên trường).

Vậy, hãy giúp bé sử dụng các phương tiện truyền thông thật khôn ngoan nhé bạn:

Giới hạn thời gian tiếp xúc với các phương tiện truyền thông và đặt chúng ngoài phòng ngủ của bé (nơi bạn có thể giám sát).
Giúp bé lựa chọn những kênh truyền hình bổ ích và lập kế hoạch xem trong 1 tuần.
Dùng các phần mềm kiểm soát việc xem TV ở nhà
Tắt TV ngay khi chương trình đó kết thúc.
Không bao giờ được dùng chúng như là phương tiện để “dụ” bé ăn.
Đừng bao giờ biến TV trở thành người trông trẻ !

☔️Hãy khuyến khích và cùng con tham gia những hoạt động bổ ích khác: đọc sách, đi dạo, tô màu, nấu ăn hay những hoạt động ngoài trời, nhất là chơi với các bạn. Và nhớ khen ngợi bé khi biết cách tự chơi mà không cần phụ thuộc vào TV hay máy tính. Hãy làm gương cho con bằng cách hạn chế thời gian tiếp xúc với các phương tiện truyền thông của chính mình bạn nhé! Và đừng sử dụng việc xem TV như là một phần thưởng để khuyến khích hoặc như một sự trừng phạt để răn đe bé, bởi điều đó chỉ sẽ làm tăng sự cám dỗ mà thôi!

Tóm lại, nếu bé yêu chưa được 2 tuổi, đừng cho bé tiếp xúc với các phương tiện truyền thông. Khi bé hơn 2 tuổi, hãy giới hạn thời gian tiếp xúc này trong 1-2 giờ mỗi ngày cùng với việc giám sát nội dung sao cho hợp lý và thông minh nhất bạn nhé!

Chúc cả nhà có những giờ phút vui đùa thật thú vị cùng nhau!

TS. Phạm Diệp Thùy Dương  – BS. Đào Nguyễn  Phương Linh