HỎI ĐÁP

Bạn thân mến,

Đúng là từ 2 tháng tuổi, các bé sẽ được chủng ngừa các vaccin kết hợp để phòng 6 bệnh bao gồm bạch hầu, uốn ván, ho gà, bại liệt, viêm gan siêu vi B và bệnh do Heamophilus influenzea type b (Hib).

Ngoài viêm màng não, Hib có thể gây ra nhiều bệnh nặng nề khác như, viêm phổi, nhiễm trùng huyết,… Mặt khác, có nhiều mầm bệnh gây viêm màng não ở trẻ em (trong đó Hib thường gặp), có thể dẫn đến tử vong hay để lại nhiều di chứng nặng nề (điếc, động kinh, chậm phát triển, não úng thủy,…).

Bé của bạn đã bị viêm màng não, không rõ mầm bệnh là gì, nên vẫn cần được chủng ngừa Hib. Còn ngay cả nếu bé đã bị viêm màng não do Hib thì việc chủng ngừa 6 trong 1 vẫn rất tốt cho bé.

Chào bạn,

Khi bé 6 tháng tuổi, bé có thể được chỉ định chủng ngừa vaccin cúm.

Một trong những nguyên tắc an toàn khi chủng ngừa là không chỉ định cho những người có phản ứng với vaccin hay với bất kỳ thành phần nào của vaccin. Trong vaccin cúm,  ngoài thành phần chính là virus cúm bất hoạt, còn có gelatin, kháng sinh và trứng.

Vì trẻ trước 6 tháng tuổi thường chưa ăn trứng, nên các BS có thể dặn bạn cho bé ăn thử để xem có dị ứng không. Bạn chú ý là cho bé ăn thử trứng gà, kể cả lòng đỏ và trắng bạn nhé (bánh flan chẳng hạn).

Tình trạng dị ứng có thể xảy ra trong vài phút cho đến vài ngày sau đó. Bạn nhớ báo cho BS khi  bé có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

• Da quanh miệng chuyển đỏ, nổi phát ban và sưng lên;
• Nôn trớ, tiêu chảy;
• Chảy nước mũi, mắt đỏ và mọng nước, khò khè;
• Sốc phản vệ (rất hiếm): sưng phù miệng và cổ họng, khó thở. Trong trường hợp này, hãy lập tức đưa bé tới đơn vị y tế gần nhất để được điều trị kịp thời.

Chúc bạn vui khỏe!

Bạn thân mến,

Bình thường, từ 4 tháng tuổi, đường tiêu hóa của bé đã có đủ các men tiêu hóa thức ăn khác hơn sữa. Quá trễ sau 6 tháng, bé khó chấp nhận để làm quen với thức ăn mới. Do đó, Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến cáo thời điểm bắt đầu cho bé ăn dặm là 4-6 tháng tuổi, tức là không trước 4 tháng và không sau 6 tháng.

Trong khoảng thời gian này, bạn có thể bắt đầu cho bé ăn dặm khi thấy bé đã sẵn sàng, tức là khi bé có các biểu hiện sau:

• Biết lật, giữ đầu vững
• Thèm thuồng khi thấy người khác ăn
• Mau đói sau bú

Chúc cả 2 mẹ con trải qua những bữa ăn dặm tuyệt vời nhé!

Chào bạn,

Bạn đã làm tốt việc theo dõi sát chiều dài và cân nặng của bé. Theo các chỉ số mà bạn đã cho thì bé đã  tăng trưởng tốt cho đến lúc 6 tháng; tuy nhiên, sau đó, chiều dài tiếp tục tăng tương đối khá nhưng cân nặng lại rất chậm, và hiện đang gần mức suy dinh dưỡng.

Hai lý do thường gặp nhất trong trường hợp này là ăn dặm không đúng cách và bệnh thường xuyên.

Khi bắt đầu cho trẻ ăn dặm, bạn nên cho trẻ ăn bột dinh dưỡng chuẩn bị sẵn (bột của Nestle, RizDielac, …) vừa tiện lợi, vừa đầy đủ dinh dưỡng. Khi trẻ được 9 tháng, bạn có thể nấu cháo cho trẻ. Cần nhớ là chén cháo phải có đủ cả 4 nhóm thức ăn với tỉ lệ hợp lý. Lúc này, sai lầm thường gặp nhất là cho rất ít hay không cho thêm dầu vào chén cháo: cần cho khoảng 10 ml dầu dinh dưỡng (Vio, Kiddy,..) sau khi đã múc cháo ra chén (mà không đun chín dầu trên bếp).

Từ 6 tháng tuổi, các kháng thể mà mẹ truyền cho bé từ trong bào thai mất dần nên bé thường mắc các bệnh nhiễm trùng, đặc biệt ở đường tiêu hóa và hô hấp (tiêu chảy, viêm hô hấp,…). Cách dự phòng tốt nhất là cung cấp dinh dưỡng đầy đủ, ăn thêm trái cây có nhiều vitamins và giữ vệ sinh tốt: rửa tay trước khi cho bé ăn, chuẩn bị thức ăn, rửa mũi bằng nước muối sinh lý, …

Tình trạng dinh dưỡng của con bạn đang ở mức báo động; bạn nên đưa bé đi khám ở bác sĩ chuyên khoa nhi sớm để có cách xử lý cụ thể cũng như tìm xem có còn nguyên nhân nào khác không nhé!

Chào chị,

Mong chờ một đứa trẻ 3 tuổi có thể tự tin, không sợ hãi trước đám đông là hơi sớm. Rất bình thường là khi không có cha mẹ bên cạnh, bé sẽ sợ khi gặp một tình huống lạ hoặc khó khăn; và sự rụt rè của bé sẽ thể hiện rõ hơn rất nhiều. Dĩ nhiên là bé có thể vui vẻ chơi đùa trong một môi trường dễ kiểm soát, như khi có chị và chỉ 2 đứa trẻ khác bên cạnh. Việc bé đóng vai trò chủ động trong những trường hợp này cho thấy chị có thể yên tâm là bé vẫn có sự tự tin tiềm ẩn, chỉ cần khơi dậy và phát triển. Chị nên khuyến khích bé chơi đùa, hòa đồng trong những nhóm nhỏ thường xuyên hơn, cả ở nhà chị và ở nhà bạn của bé. Dần dần, bé sẽ tự tin hơn.

Chúc chị vui!

Chào chị, chuyện này khá phổ biến. Dù nếu chị xử lý mạnh và kiên định thì có thể giải quyết được, nhưng chị hãy tránh những tình huống làm bé lên cơn giận dữ. Ví dụ, nếu bé quấy khi đói, chị hãy luôn chuẩn bị sẵn thức ăn nhẹ cho bé. Mệt mỏi, thiếu ngủ cũng có thể làm bé quấy khóc. Có thể thử đánh lạc hướng bằng cách chỉ cho bé thứ gì đó khác hấp dẫn hơn khi bé vừa bắt đầu bực bội. Thường thì sự bực bội của bé thường nhắm về phía chị. Vì vậy, nếu bé lên cơn quấy khóc ở ngoài đường làm chị xấu hổ, hãy nhanh chóng đi về nhà và nên hạn chế bất kì hình thức kỷ luật nào. Cần bình tĩnh và phớt lờ những hành động của bé. Chị cũng có thể thử tránh đi chỗ khác, dù bé có cứng đầu đến mấy cũng sẽ bỏ cuộc và chạy theo khi chị biến mất khỏi tầm mắt bé… Nó hiểu là diễn tuồng có ích gì khi không ai xem!

Về việc đánh, hãy hạn chế tối đa hành động này vì thông điệp lớn nhất mà nó mang lại là bạo lực sẽ là cách giải quyết vấn đề khi không thể thương lượng hay thuyết phục. Đây không phải là một cách tốt để dạy con.

Phần lớn trẻ sẽ không còn lên cơn quấy khóc khi được 4 tuổi, và nếu bé cứ tiếp tục thường xuyên sau 5 tuổi, chị mới cần đưa bé đi khám tâm lý.

Chúc chị thành công!

Chào chị,

Răng sữa là răng mọc khi bé được vài tháng tuổi.

Có một số trẻ đã mọc răng từ trong bụng mẹ hoặc ngay sau sinh, và được gọi là “răng sơ sinh” . Đây là hiện tượng khá phổ biến và thường không cần xử lý gì. Tuy nhiên, bác sĩ có thể cần xem xét nhổ nếu các răng này lúc lắc, gây khó khăn khi bú mẹ, hoặc gây ra loét do chấn thương ở môi dưới hay ở lưỡi.

Bé của chị đã được 5 ngày tuổi, nếu răng sơ sinh của bé không lúc lắc và không gây trở ngại gì thì chị cứ yên tâm nhé!

Chào chị Ngọc Anh, cho con bú mẹ hoàn toàn là món quà tuyệt vời mà chị dành cho bé Nam.

Về phía con, sữa mẹ có đầy đủ tất cả các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển toàn diện của bé. Tuy nhiên, sữa mẹ có 2 điểm yếu rất nhỏ, dễ dàng khắc phục:

• Ít vitamin K: bé đã được chích 1mg vitamin K1 ngay sau sinh, lượng này đủ cho nhu cầu của bé cho đến 6 tháng. Sau đó, thức ăn dặm sẽ đảm bảo vitamin K cho bé.
• Ít vitamin D: do vậy bé cần được bổ sung. Nhu cầu vitamin D cho trẻ nhỏ là 400UI mỗi ngày. Có 2 cách:

+ Hoặc phơi nắng: nắng sáng sớm, tổng cộng 30 phút/ tuần nếu chỉ quấn tã; hay 90 phút/ tuần nếu mặc quần áo và chỉ để hở cẳng tay, cẳng chân. Chị nên chia nhỏ khoảng phơi nắng thời gian cần thiết ra các ngày trong tuần, tốt nhất trước 7g30.

+ Hoặc uống vitamin D: 1 giọt Aquadetrim (500UI/ giọt) hay 1 Sterogyl (400UI/ giọt) mỗi ngày. Chị vắt 1 ít sữa mẹ vào muỗng nhỏ, nhỏ 1 giọt thuốc vào, rồi cho bé liếm sạch muỗng trước khi bú.

Tốt nhất, chị nên cho Nam uống vitamin D mà không phơi nắng. Ánh nắng có nhiều tia UV có hại cho da, đặc biệt là làm da mỏng manh của bé, và còn làm sạm, bỏng da, mất nước, …

Về phía mẹ, chị không cần uống thêm thuốc bổ; hãy ăn đầy đủ, cân bằng, đủ 4 nhóm mà không kiêng khem (trừ những thức ăn mà chị đã bị dị ứng). Nhớ uống đủ nước, sữa. Chế độ dinh dưỡng này sẽ cung cấp đủ chất dinh dưỡng cho cơ thể chị và cho sự tạo sữa. Vitamin D cần thiết trong suốt đời người. Nhu cầu của phụ nữ trong tuổi sinh sản, có thai hay cho con bú là 600UI/ ngày. Nếu trong khẩu phần của chị chưa đủ thì chị cũng có thể uống Aquadetrim hay Sterogyl.

Chúc 2 mẹ con luôn vui khỏe!

Chào bạn,

Bạn đã có đủ sữa cho con bú, đó đã là điều rất tốt rồi. Tuy nhiên, khó khăn của bạn là bé không chịu nút vú mẹ mà bạn phải vắt sữa ra và cho bú qua bình. Quen núm vú bình, chê vú mẹ, muốn bú nhanh để chóng no ngay là vấn đề khá thường gặp khi đã cho bé bú bình, nhất là trước khi cho bú vú mẹ.

Có mấy vấn đề trong cách làm này:

• Cảm giác gần gũi, êm dịu có được khi mẹ ôm bé kém đi;
• Mẹ mất thì giờ gần gấp đôi, vì phải vắt sữa rồi mới cho bé bú;
• Lượng sữa mẹ dễ giảm dần và mất, vì sau một thời gian, mẹ bị đau vú nên bớt vắt sữa;
• Không vệ sinh như bú mẹ trực tiếp, vì phải vắt qua bình, sát trùng núm vú và bình sữa; đôi khi trữ lâu làm vi khuẩn lên men;

Do đó, hãy ngưng cách này ngay nhé, càng kéo dài bé càng khó chịu nút vú mẹ lại. Tuyệt đối không dùng núm vú giả nữa, mục tiêu là để bé quên đi. Hãy cho bé nút vú mẹ trực tiếp ngay khi bé đói; nhớ bế và cho bé ngậm vú đúng tư thế (xin xem thêm phần trả lời về Tư thế cho bú). Ban đầu, bé thường sẽ khóc, không chịu nút vú; lúc này bạn hãy cho bé uống chậm sữa mẹ bằng muỗng. Sau đó, khi bé đã quen dần với tốc độ ăn chậm rồi thì cho bé ngậm vú mẹ mỗi khi bé đòi ăn.

Hãy kiên nhẫn, bạn sẽ thành công!

Thân ái!