ĐỂ BÉ PHÁT TRIỂN TÂM THẦN – VẬN ĐỘNG TỐI ƯU

Trẻ em cần được phát triển toàn diện, bao gồm phát triển về:

• Thể chất: thường được đánh giá qua cân nặng, chiều cao và vòng đầu; ngoài ra còn qua sự phát triển cùa xương, phần mềm và bộ răng.
• Tâm thần: thông qua sự phát triển ngôn ngữ và mối quan hệ với người xung quanh
• Vận động: được đánh giá bởi sự phát triển của các vận động thô và vận động tinh.

Để giúp con mình phát triển tâm thần –  vận động tối ưu, bạn hãy chú ý thực hiện thường xuyên và tích cực 4 nguyên tắc sau:

1. Tạo mọi điều kiện cho bé tham gia các hoạt động sinh động, phù hợp và thường xuyên trong mọi điều kiện, cụ thể là:

• Cho bé tự do khám phá: Hãy để bé chơi đùa với thiên nhiên, cây cỏ, xem đàn kiến vận chuyển thức ăn, xem thằn lằn rình mồi, tháo lắp đồ chơi,…, bé có thể “nghịch bẩn” một chút, “ phá hỏng” một chút, nhưng sẽ học hỏi được nhiều điều.
• Bảo đảm an toàn: Hãy đảm bảo chỗ bé sẽ chơi đủ an toàn (có gần mép nước, nơi xe cộ qua lại thường xuyên, …?). Đừng quên dặn dò và nhắc nhở bé về các nguyên tắc an toàn nhé !
• Đồ chơi phù hợp tuổi: Cần nhớ rằng đồ chơi cho trẻ dưới 3 tuổi phải là một khối không thể tháo rời, hay những bộ phận to không gây sặc, hóc. Và được khám phá đồ chơi phù hợp với lứa tuổi mới thật sự thích thú, phải không bạn?
• Trò chơi có qui luật: trẻ lớn cần tham gia những trò chơi khó hơn, phù hợp với tuổi.
• Chơi với bạn: Điều này sẽ giúp bé biết phối hợp, giúp đỡ, sẻ chia, và tuân thủ luật chơi. Bé của bạn sẽ hòa đồng, thương yêu bè bạn và biết nhường nhịn cũng như biết đàm phán. Đây cũng là những điều cần thiết cho một nhân cách tốt!

2. Hãy kích thích trẻ vận động thể chất: chú ý đến cả vận động thô và vận động tinh nhé! Cần nhớ là:

• Hãy để bé của bạn có thể vận động từ khi mới sinh (!). Đừng quấn chặt bé; cứ để bé được tự do cử động không chỉ tay chân, mà cả ngón tay ngón chân nữa. Như vậy, đừng đeo găng, vớ khi trời ấm áp nhé! Bạn có biết nhiệt độ phòng tối ưu đối với trẻ là 28 – 30 độ không?
• Cho bé vận động ở mức độ từ trung bình đến nặng ít nhất 60 phút/ ngày, và đều đặn mỗi ngày bạn nhé! Tức là bé phải chạy nhảy, leo trèo, đá banh, bơi,… Việc này còn giúp bé của bạn cao hơn và thon gọn.
• Hãy “ đi trước đón đầu”, nghĩa là biết trẻ sẽ cần thực hiện được mốc phát triển gì  để giúp bé làm được mốc đó. (Ví dụ: bé của bạn 3 tháng tuổi, đã đạt được mốc vận động đúng tuổi này là ngóc và giữ vững đầu trên 2 khủy tay; còn ở 4 tháng tuổi, bé sẽ cần biết lật và giữ vững đầu trên 2 bàn tay. Vậy bạn có thể giúp bé đạt mốc nhanh hơn bằng cách đặt bé nằm ngửa, kéo tréo sấp 1 chân qua phía bên kia để bé có thể lật sấp, rồi đưa 1 vật cách mắt bé khoảng 30 cm, kéo lên cao dần cho bé ngóc đầu nhìn theo).

3. Tạo mọi điều kiện cho bé gần gũi thiên nhiên: giúp bé khám phá thiên nhiên, ứng phó với các tình huống, khéo léo và nhanh nhạy hơn; và chắc chắn là bé sẽ yêu thiên nhiên hơn ! Sẽ thật thú vị nếu bé có bạn để cùng khám phá. Vậy còn tivi, games?? Hãy hạn chế đến mức tối đa tivi và các trò chơi trên Ipad, điện thoại di động,… Nó sẽ chiếm hết thời gian của con bạn, thay vì bé có thể hòa mình vào thiên nhiên. Những thứ này chẳng những làm hạn chế sự phát triển chiều cao của bé, mà còn làm tăng nguy cơ béo phì. Tivi, games làm bé ít có cơ hội giao tiếp, tương tác với người xung quanh, và làm chậm phát triển ngôn ngữ đấy bạn! Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ đã khuyến cáo:

• Trẻ dưới 2 tuổi: không tivi, không games
• Từ 2 tuổi trở đi: tối đa 2 giờ/ ngày; đặc biệt là chỉ xem các chương trình chất lượng (bạn có biết phim hoạt hình nổi tiếng “Tom và Jerry” là rất bạo lực không???)

4. Hãy chú ý kích thích khả năng ngôn ngữ của bé, cụ thể là:

• Dạy bé phát âm đúng ngay từ đầu: đừng nói ngọng nghịu với bé nhé; dù rất “dễ thương”, nhưng bé của bạn sẽ phải mất thời gian để học một từ đến 2 lần đấy!
• Hãy kích thích bé nói: Đừng cho trước khi bé đề nghị. Hãy yêu cầu bé nói cái bé muốn; và nhớ khen ngợi khi bé chịu nói (hay phát âm chính xác hơn) nhé!
• Khuyến khích bé thêm chi tiết: thay vì nói “cá”, “cây”, hãy nói “cá nhỏ”, “cá to”, “cây cao”, “cây thấp”, …
• Một lần nữa, hãy nhớ hạn chế tối đa tivi, games, Ipad, …(!)
• Cùng bé đọc sách: giúp bé thích đọc sách từ khi còn rất nhỏ, bắt đầu từ xem hình, mô tả hình, kể chuyện,…
• Hãy gợi ý để bé có thể kể, mô tả, tưởng tượng: Hỏi bé về chuyện đã xảy ra ở lớp trong ngày, về chuyến đi chơi buổi sáng,… Bé sẽ phát triển khả năng nhớ lại, mô tả, xâu chuỗi các sự kiện, biết làm câu, dùng các động từ, tính từ,… thích hợp.
• Hãy khuyến khích bé giao tiếp với mọi người, ở mọi lứa tuổi và nhiều hoàn cảnh….

Bạn thân mến, bạn sẽ cần dành nhiều thời gian cho bé hơn một chút khi thực hiện 4 nguyên tắc này. Tuy nhiên, chắc chắc bé của bạn sẽ là một đứa trẻ mạnh mẽ, khéo léo, thông minh và tốt bụng đấy!

Từ khóa liên quan: phát triển, tâm thần, vận động