TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY – THỰC QUẢN

Con bạn hay nôn trớ sau bú, con bạn được chẩn đoán Trào ngược dạ dày – thực quản. Điều này có thực sự nghiêm trọng? Phải làm gì để hỗ trợ con yêu khi gặp phải vấn đề này?

🐟 Bình thường, khi ta nuốt, thức ăn từ miệng được đẩy xuống thực quản, qua cơ thắt thực quản dưới, cơ này dãn ra và cho phép thức ăn theo nhu động thực quản đi xuống dạ dày. Lúc ta không nuốt, cơ này đóng lại ngăn cản thức ăn trào ngược lên. Trong trào ngược dạ dày – thực quản (Gastroesophageal reflux – GER), thức ăn thay vì xuống dạ dày, lại đi ngược trở lên thực quản có kèm hoặc không kèm nôn trớ ra ngoài. Đây thường là một hiện tượng sinh lý: ở trẻ nhỏ, cơ vòng thực quản dưới thật sự chưa trưởng thành nên giãn ra thường xuyên, trong khi dạ dày còn bé xíu, bé thường ở tư thế nằm, thức ăn (sữa) lại lỏng, nên khi bé bú quá no, quá nhiều thì chuyện sữa trào ngược lên là điều dễ hiểu phải không bạn?
🚑Nôn trớ là triệu chứng phổ biến nhất của GER ở trẻ nhỏ. Nôn (ói) là hiện tượng PHUN mạnh thức ăn/sữa ra miệng, thường có dấu hệu báo trước, có sự tham gia của cơ bụng (lúc này bạn sẽ thấy bụng của bé co thắt mạnh). TRỚ (ựa hay ợ) là hiện tượng TRÀO thức ăn/ sữa ra miệng, không do gắng sức (nên chảy ra nhẹ nhàng – bạn không thấy bụng bé co thắt) và thường xảy ra bất ngờ bạn ạ. Chuyện trào ngược này có thể xảy ra nhiều lần trong ngày, chủ yếu là sau bữa bú và không gây triệu chứng gì khác. Bạn biết không, những bé có hiện tượng này được gọi là “happy spitters” (chúng tôi tạm dịch là “những em bé nôn trớ hạnh phúc”), vì đây hoàn toàn không phải là bệnh. Khoảng 70-85% trẻ có nôn trớ trong vòng 2 tháng đầu đời, và điều này có thể được giải quyết mà không cần thuốc, chỉ cần sự chăm sóc kĩ lưỡng thôi bạn ạ.

🌀Khi nào trào ngược dạ dày – thực quản trở thành bệnh? Bệnh trào ngược dạ dày – thực quản (Gastroesophageal reflux disease – GERD) xảy ra khi hiện tượng này quá thường xuyên, quá nhiều làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hoặc làm nặng thêm các bệnh lý sẵn có, chẳng hạn như bé chậm tăng cân, rối loạn giấc ngủ, viêm phổi tái đi tái lại, viêm thực quản, nôn ra máu, thậm chí là ngừng thở, đột tử. GERD có thể do có những bệnh lý khác đi kèm: dị ứng đạm sữa bò, bất thường về cấu trúc,…
🍊 Ngoài nôn trớ, các triệu chứng như nghẹt thở, nôn khan, ho sặc khi ăn có thể là dấu hiệu cảnh báo cho GERD (và tất nhiên hoàn toàn có thể là một bệnh lý khác!). Nếu bé yêu nôn ra tất cả mọi thứ, bỏ bú, bú kém, bạn cần đưa bé đi khám ngay và làm các xét nghiệm cần thiết để loại trừ các nguyên nhân khác bao gồm dị ứng đạm sữa bò, rối loạn thần kinh, táo bón hay nhiễm trùng…. Các báo cáo cho thấy dị ứng đạm sữa bò rất khó phân biệt với GERD, và 42-58% trẻ sơ sinh có thể bị cả hai. Ở những bé này, các triệu chứng giảm đáng kể trong vòng 2-4 tuần sau khi giảm hoặc ngưng sản phẩm từ đạm sữa bò trong chế độ dinh dưỡng.

💝Trào ngược dạ dày – thực quản không biến chứng (GER) thì không cần bất kì sự can thiệp quá mức nào đâu bạn ạ. Sau khi cho bé bú, bạn nên vỗ lưng cho con ợ hơi, sau đó cho con nằm đầu cao thêm 30 phút. Bạn có thể dùng các loại gối chống trào ngược, đặt bé ở tư thế đúng như trong hình để giúp giảm trào ngược mà không làm gập cổ bé (điểm sai thường gặp là bạn sẽ chỉ đặt đầu cao, cổ thấp, gây gập cổ). Khi bé nôn trớ nhiều, bạn có thể chia nhỏ cữ bú, bú nhiều lần hơn để lượng bú mỗi cữ ít hơn. Ngoài ra, tránh quấn tả quá chặt, xốc mạnh bé sau cữ bú cũng là điều cần chú ý. Bấy nhiêu đó đã đủ giúp bé yêu giảm được trào ngược dạ dày – thực quản rồi bạn nhé!

🌀Nếu bé vẫn không đáp ứng với 2 biện pháp trên, hay các triệu chứng xảy ra thường xuyên làm ảnh hưởng chất lượng cuộc sống, gây các biến chứng đã nêu ở trên (chậm tăng cân, rối loạn giấc ngủ, viêm phổi tái đi tái lại, viêm thực quản, nôn ra máu, thậm chí là ngừng thở), bạn cần đưa bé đi khám và nghe ý kiến của bác sĩ về vấn đề này nhé.

                                                         💞 TS. Phạm Diệp Thùy Dương 

Từ khóa liên quan: nô, trào ngược, trớ, đột tử